HALI ve YOLLUKLARIN KULLANIMI'NDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 

CARPET AND RUG CARE HOW TO USE

               Halı ve yollukların döşenmesi, ve kullanım sırasında dikkat edilecek hususlar ve gösterilecek özen ile ilgili bazı faydalı bilgiler sunulmaktadır.  

         - Halı ve yollukları her zaman aynı yönde serilmiş olarak kullanma.  En az bir yılda İki kez  halının yönünü değiştir. 
        - Mobilya,  koltuk veya sehpa ayaklarının  kullandığınız halının üzerine gelmemesine dikkat ediniz. Gelmesi durumunda halı ve yolluklar üzerinde iz bırakır ve zedelenirler.  Bu durumda halı  üzerine konan mobilya ve koltuk bacaklarının altına ince bir tahta parçası koyabilirsiniz. 
        - Eğer, halı ve yolluklarınızdaki taban ipliklerinde kopma , zedelenme veya ayrılma varsa  üstte birleştir, veya hemen onu orada koruma altına alınız ve tamir ediniz.
        - Halı ve yolluklarınızı balkon ve bahçe gibi açık havada düzgün şekilde yeterince havalandırınız. Zaralı haşerelerden korumak için naftalin kullanınız. Kullanmadığınız halıları mutlak naftalinleyerek saklayınız.

        - Serili olan halı ve yolluklarınızın altında biriken tozları vakumlu süpürge ile çekiniz. Halı ve yolluğun tozunu üzerinden vakumlu süpürge ile çekiniz. Temizleme esnasında sert uçlu fırça kullanırsanız halı ve yollukların iplerini, liflerini kopartarak zarar görebilir.                                   

       - Halı ve yolluklarınızın altında küçük sert cisimler varsa zamanla o kısım öncelikle aşınır ve delinebilir. Halı serilen yüzeyin pürüzsüz ve temiz olmasına özen gösteriniz.

   Nasıl temizlenecek olduğu: 
    Vakumlu süpürge ile temizlerken dokuma yönüne ters olmayacak şekilde hep aynı yönde çekerek süpürgeyi kullanınız. Tahta sopa gibi sert cisimlerle halıya vurarak temizlemeyiniz. Düzenli olarak vakumlu süpürge ile temizlemeniz yeterli olacaktır.              

  . Yılda bir kez,beyaz sirkeyi taze  bir suya karıştırarak hazırlayacağınız karışımla halı ve yolluklarınızı pamuklu bir bezle silebilirsiniz. Temizleme işleminde taze ve temiz su kullanınız.
 Çabukça sıvıyı içine çeken bir kumaşla halı, sirke ve yumuşak bir deterjanla veya sabunlu suya bir parça tuz ekleyip, kuru bir parça pamuklu kumaş parçasıyla silinir. Halı, suyu içine çeker. İşlem sona erince halı düz ve pürüzsüz ve temiz bir yüzeyde nemi gidinceye kadar kurutulur.

      LEKELERİN TEMİZLENMESİ                                                                                                                      

 
Alkollü bir içecek:Sıcak bir suyla nazikçe silinmelidir.                                                               Kan:Sıcak su kullanmayınız. İlk olarak nemli bir süngerle lekeyi siliniz. Sonra soğuk tuzlu suyla siliniz. Eğer leke halen çıkmamışsa  bir saf ve katkısız  beyaz şarapla o silmeyi deneyiniz. Eğer leke hala çıkmamışsa, lekeli bölge, kuruduğu zaman bir parça amonyaklı su karışımıyla bölge fırçalanır                                                                                                                                            Çikolata:Amonyaklı bir süngerle, veya bez parçası ile lekeyi silinmelidir. 
Yumurta:Amonyaklı su karışımıyla leke silinir. Sıcak su kullanılmamalıdır.  Eğer bu işlem başarısız olursa, alkolü bir karışım ile leke silinerek temizlenmeli, suyla silinmelidir. 
Meyve:1 ölçü amonyak ile 3 ölçü beyaz sirke veya limon suyu katılarak hazırlanan karışımla sünger veya bez parçasıyla leke temizlenir.                                                                                       Mürekkep:Alkollü su karışımı ile leke silinir.  Koruma amaçlı katkı temizleyici saf madde ile kalanlar silinir  
Çamur:Eğer leke ıslak ise kuruması için beklenir. İyice kuruduktan sonra vakumlu süpürge ile temizlenir. 
Parfüm ve kozmetik Lekeleri:Saf alkolle silinmelidir. 
İdrar:Bir süngerle leke silinir ve nemi gidene kadar kuruması beklenir. Sonra, beyaz şarap sirkesiyle temizlenir.  Eğer bu işlem sonunda leke çıkmazsa, 1 ölçü amonyak ile  ve 3 ölçü alkol karışımı ile lekeli bölge tekrar silinmelidir.
Kırmızı Şarap:Katkısız beyaz şarapla temizlenmeli sonra, suyla temizlenmelidir 
Tatlı ve Şekerli Lekeler:Nazikçe ılık suyla temizlenir.
Genel Lekeler:Hemen, temiz suyla yumuşak sabunla lekeli bölge silinmeli veya yıkanmalıdır. Temizlenen bölge mutlaka nemi tamamen geçene kadar, kurutulmalıdır. Nem her zaman bir halı için zararlıdır. Halı serilen zeminin mutlaka kuru olmasına dikkat edilmelidir. Nem, bir halı için en kötü koşulların birisidir. 


               CARPET AND RUG CARE HOW TO USE


1) Do not keep your carpet always in the same direction. Change the direction of the carpet which lies on the floor at least twice a year so the carpet will age from all directions equally.
2) Be sure that the legs of furniture which rest on your carpet are not too sharply pointed. If they must lie on your carpet, put a wooden piece between the legs and the carpet, so that the legs will not touch and damage your carpet.
3) If there is any release of the threads or if the knits are united at the top or at the sides of the carpet, get it reparied at once.
4) Process your carpet with naphtaline or keep it ventilated in the open air if you don't want to lay it down.
5) Lay your carpet upside down and use it in this way for several days each year in order to release the dust and dirt that has collected at the bottom of your carpet. Afterwards, vaccuum your carpet.
6) Brush or sweep your carpet by hard pointed sweeper at least once a year.
How To Clean:
1) Use the vaccuum cleaner following the same direction towards which the pile of the carpet is laid.
2) There is no need to beat the carpet by wooden or metal beater, if it is cleaned by vaccuum cleaner regularly.
3) The carpet can be cleaned by wiping the pile with snow, where there is snow fall.
4) The carpet should be cleaned from the top surface with a piece of cotton cloth, which was dipped in a mixture of fresh water, soap and a little quantity of white vinegar at least once a year.
5) In regards to washing the carpet completely: get fresh water in a basin, add soft detergent or soap salt and a little quantity of vinegar and rinse the carpet with a cloth which absorbs the liquid quickly, then get a piece of dry cotton cloth and have it absorb the water collected on the curface as soon as possible. Then lie it down on a smooth surface in order to dry it.
Removing Specific Stains
An Alcoholic Drink:
Use warm water to gently soak the affected area, and 90% alcohol to clean it.
Blood:Refrain from using hot water. Take a damp sponge to the stain first, and then wipe with cold salty water. If the stain persists, try rubbing it with a pure white wine. If the stain still persists once the carpet is dry, brush it with a mixture of water and a small amount of ammonia.
Chocolate:Use a sponge or rag dipped in ammonia to remove the stain.
Egg:Scrub with a mixture of water and ammonia, taking care never to use hot water. If this fails, try a mixture of alcohol and water.
Fruit:Use a combination of 1 part ammonia and 3 parts white vinegar or lemon juice to remove the stain. Either a sponge or a rag will do.
Ink:Wipe with a mixture of water, soap, and alcohol. Try to protect the rest of the carpet from the dripping of the cleaning agent.
Mud:If still wet, allow to dry well and then vaccuum clean the stain.
Perfumes and Cosmetics:Wipe thoroughly with alcohol.
Pet Urine:Wipe the stain with a sponge while it is still damp. Then leave it to dry. Afterwards, clean with white wine vinegar. If this fails to remove the stain, try a combination of 1 part ammonia and 3 parts alcohol to wipe the stain.
Red Wine:Clean with pure white wine and afterwards clean with water.
Sweets:Gently clean with warm water. 

Removing StainsGeneral Stains:Immediately wash with soft soap and rinse with clean water, then hang over a railing or bannister to dry. The damp air is one of the worst conditions for a carpet. Don't lie on the floor until it is almost completely dried. When rubbing the carpet with soap, be careful not to rub the carpet knots in the wrong direction. Also, try not to wet the whole carpet at once. 

                                                    GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HALI 

 Bilinen tarihte halıyı ilk dokuyan Türklerdir. Halı dokumacılığı sekizinci yüzyılda İran yoluyla Avrupa'ya geçmiştir. Önce Fransa’da (732) halı dokunmaya başlanmış, sonra İspanya ve İngiltere’de halıcılık görülmüştür. İngilizler Anadolu’dan Uşak ve Kayseri halıları getirerek ve bunların teknik motif ve desenlerinden esinlenerek ülkelerinde halıcılığı geliştirmeye çalışmışlardır. Avrupa’da önce duvar halıları dokunup sonra halıcılığın gelişmesi ile yer halıları dokunmaya başlanmıştır. Amerika'ya ise halıcılığı göçmenler götürmüşlerdir. Burada ilk halı fabrikası 1791’de kurulmuştur. Fransa’da ise 1626’da kurulmuştur. Fransız halılarında Türklerden görüp öğrendikleri Uşak düğümü kullanılıyordu. Türklerde ise halıcılık Orta Asya’da başlamış ve göçlerle Anadolu’ya taşınmıştır. Türk el halıları işçiliği, renk armonisi ve kullanılan malzemesi ile dünyaca ünlüdür.

               Kayseri’nin ilçesi olan Bünyan halıcılığının adını duyurması, Bünyan’ın yerleşim yeri olarak büyümesiyle ve buna bağlı olarak halı üretiminin artmasıyla başlar. Bünyan halılarının kendine özgü motifleri vardır. 18. ve 19. yüzyıllarda nüfusun artmasıyla üretim artmıştır. O zamanlar Bünyan’da kilim ve ipek halı dokumacılığı da yünlü halılarımızla birlikte yapılmakta idi. Bünyan halıcılığının gerçek anlamda atılım yapması ise 20. yüzyılda 1914-1916 yıllarında gerçekleşmiştir. Bu tarihlerde kilim tezgahları tamamen halı dokumasına uygun hale getirilmiş, kilim ve ipek halı dokumacılığı ise kaybolmuştur. Kök boya kullanımı da çok kısa bir süre daha devam etmiş, 1926 yılında Bünyan Halı ipliği Fabrikasının kurulmasıyla o da tarihe karışmıştır. Bu fabrika cumhuriyetin ilanından sonra kurulan altıncı fabrika olma şerefine de sahiptir. Bünyan halılarının üretiminin artması, yurt içinde ve Avrupa’da rağbet görmesi üzerine, Kayserili tüccarlar Bünyan’da tezgah sayısını artırıp pazar paylarını çoğaltırlar. Bu tüccarlar arasında Kayserili Dülgerzâdeler ve Puzant Abacıyan isimli Ermeni hala hafızalardadır. 1932 yılında iplik fabrikasının Sümerbank’a satılmasıyla fabrikanın battaniye ve yünlü dokumaya çevrilmesi sonucu bir ara İngiltere’nin Manchester şehrinden iplik getirilir. İşin ilginç tarafı, İngilizlerin bu ipleri boyamak için Bünyan’da bol bol yetişen ve kök boyamacılığında kullanılan Cehri isimli bitkiyi 19. yüzyılda yine Kayseri yöresinden alıp götürmeleridir. Özellikle sarı cehri denilentür, ipekli ve pamukluların boyamasında kullanılıyordu. Halk arasında “mancester” diye ün yapan halılar, İngilizlerden getirilen ipliklerle dokunan halılardır. Cehrinin Kayseri ve Bünyan yaylarından gidip de İngiliz dokumacılığına yaptığı hizmet büyüktür. Bünyan halıları modellerindeki zerafet ve incelik, renk uyumu ve sağlamlığı ile beğeni toplamıştır. Bu halılar evladiyeliktir. Temizliği kolaydır ve yıkandıkça zerafeti eksilmez. Bünyan halılarında hem Türk düğümü atılır, hem de santimetreye düşen ilmek sayısı oldukça fazladır. Motifleri güzel, desenleri oldukça zengin, dokuması da zordur. 6 metrekarelik bir halının günde 8-10 saatlik bir gayretle üç kişi tarafından bir aya yakın zamanda dokunduğu düşünülürse, işin zorluğu ortaya çıkar. Ancak bütün zorlukların halının bitmesiyle sevince dönüştüğü, ortayaharikulade bir sanat eserinin çıktığı görülür.

               Halıcılıkta kullanılan iplerin renklerine verilen adlar:

               Krem, beyaz, kirli beyaz, kar beyazı ( çiğ beyazı ), kanarya sarısı, kremidi ( açık kırmızı ), gül kurusu, ateşi, açık zedefi, kör zedefi ( yeşilin tonları ), soğani ( cevizi ), bal köpüğü, deve tüyü, boz, kurt bozu, bal rengi ( açık sarı ) çividi ( lacivert ), bordo, bayrak kırmızısı, kan kırmızı ( koyu kırmızı ) hayali mavi, deniz mavisi, sıçan tüyü ( gri ), kurşuni, küf yeşil, nohudu, bej, kül rengi, ördekbaşı.